Bezpłatne materiały do pobrania dla osób żyjących z demencją, ich rodzin i wszystkich, którzy wspierają bliskiego w chorobie, opiece lub zmianie samodzielności.
Nie musisz czytać wszystkiego. Wybierz sytuację, w której jesteś teraz, i sięgnij po materiał, który może pomóc Ci zrobić następny krok.
Część materiałów powstała specjalnie z myślą o demencji. Inne mogą być przydatne również w opiece nad osobą starszą, po udarze, podczas ciężkiej choroby, po pobycie w szpitalu albo po prostu wtedy, gdy chcemy wcześniej porozmawiać z rodziną o przyszłości.
Diagnoza, lekarz i pierwsze kroki
Pierwsze kroki po diagnozie
Dla rodziny, która właśnie usłyszała diagnozę i nie wie, od czego zacząć. Pomaga uporządkować pierwsze sprawy medyczne, organizacyjne i formalne oraz oddzielić to, czym warto zająć się teraz, od rzeczy, których nie trzeba rozwiązywać jednego dnia.
Pytania do lekarza
Lista pytań, które można zabrać na wizytę po diagnozie albo wtedy, gdy coś zaczyna się zmieniać. Pomaga przygotować rozmowę o rozpoznaniu, lekach, dalszej diagnostyce, funkcjonowaniu i kolejnych krokach.
Idziemy do lekarza — co przygotować i co zabrać
Praktyczna checklista przed wizytą. Dokumentacja, lista leków, objawy i zmiany zauważone przez rodzinę, pytania do lekarza oraz miejsce na ustalenia, które warto sprawdzić przed wyjściem z gabinetu.
Gdzie mam właściwie pójść? — mapa pomocy w Polsce
Gdy rodzina wie, że potrzebuje pomocy, ale nie wie, od których drzwi zacząć. Pokazuje różnice między POZ, specjalistą, OPS/MOPS/GOPS/CUS, PCPR, opieką długoterminową, ZOL/ZPO, DPS, NFZ, Rzecznikiem Praw Pacjenta i pomocą ratunkową.
Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności — krok po kroku
Aktualna instrukcja: gdzie złożyć wniosek, jakie dokumenty przygotować, jak długo ważne jest zaświadczenie lekarskie, jak wygląda posiedzenie zespołu i co zrobić po otrzymaniu orzeczenia.
Poziom potrzeby wsparcia i świadczenie wspierające
Wyjaśnia różnicę między stopniem niepełnosprawności a ustaleniem poziomu potrzeby wsparcia. Prowadzi przez ścieżkę: orzeczenie → WZON → decyzja punktowa → wniosek do ZUS.
Codzienna opieka i obserwacja zmian
Co wydarzyło się przed? — karta obserwacji
Do sytuacji, w których pojawia się krzyk, odmowa, chodzenie, chowanie rzeczy, niepokój czy oskarżenia. Pomaga sprawdzić, co działo się wcześniej, jakie mogły być potrzeby i co wydarzyło się później — zamiast od razu sprowadzać zachowanie do „robi mi na złość”.
Nagła zmiana to informacja
Gdy funkcjonowanie zmienia się w ciągu godzin lub kilku dni. Pomaga zebrać informacje o początku zmiany, lekach, bólu, infekcji, jedzeniu, piciu, toalecie czy upadku i przygotować je do rozmowy z lekarzem.
Co działo się dzisiaj? — dziennik opieki i karta przekazania
Szczególnie przydatny, gdy opiekę dzieli kilka osób. Pozwala zapisać sen, jedzenie, picie, leki, toaletę, ból, nastrój, aktywność i ważne wydarzenia oraz przekazać następnej osobie to, co powinna wiedzieć.
Może coś boli? — karta bólu i dyskomfortu
Pomaga obserwować ból u osoby, której trudno dokładnie powiedzieć, co czuje. Twarz, ciało, głos, ruch, sen, jedzenie, reakcja na dotyk i pielęgnację — tak, aby zebrane obserwacje można było przekazać lekarzowi lub pielęgniarce.
Jadła? Piła? Toaleta? — dziennik 7 dni
Do obserwowania podstawowych potrzeb przez kilka dni: jedzenia, picia, połykania, oddawania moczu i stolca, bólu brzucha, jamy ustnej i apetytu. Pomaga zauważyć wzorzec, którego trudno dostrzec z pamięci pojedynczego dnia.
Człowiek, komunikacja i relacje
Karta „Ważne o mnie”
Krótka karta przedstawiająca człowieka poza diagnozą: jak chce być nazywany, co lubi, czego nie lubi, co go uspokaja, jak komunikuje potrzeby i jakie ma ważne przyzwyczajenia. Można przekazać ją opiekunowi, placówce lub personelowi szpitala.
Moja historia życia
Rozbudowany materiał o dzieciństwie, rodzinie, pracy, relacjach, miejscach, muzyce, zainteresowaniach i wartościach. Pomaga zachować historię człowieka i daje bliskim oraz personelowi punkty zaczepienia do rozmowy i kontaktu.
Pokaż mi, czego potrzebujesz — plansza komunikacyjna
Dla osób, którym trudno znaleźć lub wypowiedzieć słowa. Pozwala wskazać m.in. „tak”, „nie”, „boli”, „pić”, „toaleta”, „boję się”, „zostań ze mną” czy miejsce bólu. Może być używana również po udarze lub przy innych trudnościach komunikacyjnych.
Jak mnie odwiedzić, żeby było nam łatwiej
Karta do wysłania rodzinie lub znajomym przed wizytą. Podpowiada, jak kontaktować się bez testowania pamięci, ciągłego poprawiania i nadmiaru pytań oraz jak rozpoznać, że osoba ma już dość bodźców.
Bezpieczeństwo i życie w domu
Bezpieczny dom, nie więzienie
Checklista bezpieczeństwa domu, która nie zaczyna od odbierania samodzielności. Kuchnia, łazienka, leki, schody, drzwi, upadki i inne ryzyka — z pytaniem, jaka najmniejsza zmiana może zwiększyć bezpieczeństwo.
Czy nadal może mieszkać sama / sam?
Nie jest testem ani punktową oceną. Pomaga przez kilka dni przyjrzeć się jedzeniu, lekom, higienie, kuchni, pieniądzom, orientacji, wychodzeniu z domu i reagowaniu na trudne sytuacje, aby zobaczyć, gdzie potrzebne jest dodatkowe wsparcie.
Gdy bliski nie wraca — plan na wypadek zaginięcia
Najlepiej przygotować go zanim wydarzy się kryzys. Zawiera aktualne zdjęcie, opis osoby, informacje o zdrowiu, sposobie komunikacji, miejscach ważnych obecnie i w przeszłości oraz dane, które mogą być potrzebne Policji.
Leki, szpital i zdrowie
Moje leki i ważne informacje zdrowotne
Jedno miejsce na aktualną listę leków, dawki, godziny podawania, alergie, suplementy, choroby i kontakty medyczne. Można prowadzić ją dla bliskiej osoby albo dla siebie.
Materiał uniwersalny.
Do szpitala — co zabrać
Checklista na przyjęcie planowe i nagły wyjazd: dokumenty, informacje zdrowotne, lista leków, okulary, aparat słuchowy, proteza, rzeczy osobiste i wersja minimum, gdy trzeba wyjechać szybko.
Materiał uniwersalny.
Do szpitala ze mną — karta ważnych informacji
Do przekazania personelowi. Pokazuje, jak osoba funkcjonuje zwykle, jak się komunikuje, co ją uspokaja, jak okazuje ból, jak je, pije, porusza się i korzysta z toalety. Dzięki temu diagnoza nie jest jedyną informacją o człowieku.
Wracamy ze szpitala — pierwsze 72 godziny
Na moment wypisu. Pomaga sprawdzić zmiany w lekach, diecie, połykaniu, ruchu i pielęgnacji, zapisać dalsze zalecenia i zorientować się, czego rodzina powinna jeszcze dopytać przed powrotem do domu.
Materiał uniwersalny.